Database release:
SDF
NATURA 2000 - STANDARD DATA FORM

For Special Protection Areas (SPA),
Proposed Sites for Community Importance (pSCI),
Sites of Community Importance (SCI) and
for Special Areas of Conservation (SAC)

TABLE OF CONTENTS

1. SITE IDENTIFICATION

Back to top

1.1 Type

B

1.2 Site code

PLH020010

1.3 Site name

Piekielna Dolina koło Polanicy

1.4 First Compilation date

2002-11

1.5 Update date

2017-02

1.6 Respondent:

Name/Organisation:Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
Address:  Polska  52/54    Warszawa    00-922  Wawelska 
Email:kancelaria@gdos.gov.pl
Date site proposed as SCI:2004-04
Date site confirmed as SCI:2008-02
Date site designated as SAC: No data
National legal reference of SAC designation: No data

2. SITE LOCATION

Back to top

2.1 Site-centre location [decimal degrees]:

Longitude:16.490300
Latitude:50.396400

2.2 Area [ha]

50.6700

2.3 Marine area [%]

0.0000

2.4 Sitelength [km]:

0.00

2.5 Administrative region code and name

NUTS level 2 code Region Name
PL51Dolnośląskie

2.6 Biogeographical Region(s)

Continental (100.00 %)

3. ECOLOGICAL INFORMATION

Back to top

3.1 Habitat types present on the site and assessment for them

Annex I Habitat types Site assessment
Code PF NP Cover [ha] Cave [number] Data quality A|B|C|D A|B|C
      RepresentativityRelative SurfaceConservationGlobal
3220  info      0.02  0.00 
3260  info      1.13  0.00 
6430  info      0.01  0.00 
8220  info      0.01  0.00 
9110  info      0.35  0.00 
9170  info      1.25  0.00 
9180  info      0.16  0.00 
91E0  info      2.07  0.00 
  • PF: for the habitat types that can have a non-priority as well as a priority form (6210, 7130, 9430) enter "X" in the column PF to indicate the priority form.
  • NP: in case that a habitat type no longer exists in the site enter: x (optional)
  • Cover: decimal values can be entered
  • Caves: for habitat types 8310, 8330 (caves) enter the number of caves if estimated surface is not available.
  • Data quality: G = 'Good' (e.g. based on surveys); M = 'Moderate' (e.g. based on partial data with some extrapolation); P = 'Poor' (e.g. rough estimation)

3.2 Species referred to in Article 4 of Directive 2009/147/EC and listed in Annex II of Directive 92/43/EEC and site evaluation for them

Species Population in the site Site assessment
G Code Scientific Name S NP T Size Unit Cat. D.qual. A|B|C|D A|B|C
      MinMax  Pop.Con.Iso.Glo.
F1163Cottus gobio      250     
P6216Hamatocaulis vernicosus                 
F1096Lampetra planeri      250     
M1355Lutra lutra       
  • Group: A = Amphibians, B = Birds, F = Fish, I = Invertebrates, M = Mammals, P = Plants, R = Reptiles
  • S: in case that the data on species are sensitive and therefore have to be blocked for any public access enter: yes
  • NP: in case that a species is no longer present in the site enter: x (optional)
  • Type: p = permanent, r = reproducing, c = concentration, w = wintering (for plant and non-migratory species use permanent)
  • Unit: i = individuals, p = pairs or other units according to the Standard list of population units and codes in accordance with Article 12 and 17 reporting (see reference portal)
  • Abundance categories (Cat.): C = common, R = rare, V = very rare, P = present - to fill if data are deficient (DD) or in addition to population size information
  • Data quality: G = 'Good' (e.g. based on surveys); M = 'Moderate' (e.g. based on partial data with some extrapolation); P = 'Poor' (e.g. rough estimation); VP = 'Very poor' (use this category only, if not even a rough estimation of the population size can be made, in this case the fields for population size can remain empty, but the field "Abundance categories" has to be filled in)

3.3 Other important species of flora and fauna (optional)

Species

Population in the site

Motivation

Group CODE Scientific Name S NP Size Unit Cat. Species Annex Other categories
     MinMax C|R|V|PIVVABCD
Aruncus dioicus                   
Asarum europaeum                   
Campanula latifolia    15             
Colchicum autumnale                   
Convallaria majalis                   
Daphne mezereum    15             
Frangula alnus                   
Galanthus nivalis                   
Goodyera repens    25  35             
Hedera helix                   
Leucobryum glaucum                   
Leucojum vernum                   
Lilium martagon                   
Polypodium vulgare                   
Primula elatior                   
Trollius europaeus                   
Veratrum lobelianum                   
Viburnum opulus                   
Vinca minor                   
  • Group: A = Amphibians, B = Birds, F = Fish, Fu = Fungi, I = Invertebrates, L = Lichens, M = Mammals, P = Plants, R = Reptiles
  • CODE: for Birds, Annex IV and V species the code as provided in the reference portal should be used in addition to the scientific name
  • S: in case that the data on species are sensitive and therefore have to be blocked for any public access enter: yes
  • NP: in case that a species is no longer present in the site enter: x (optional)
  • Unit: i = individuals, p = pairs or other units according to the standard list of population units and codes in accordance with Article 12 and 17 reporting, (see reference portal)
  • Cat.: Abundance categories: C = common, R = rare, V = very rare, P = present
  • Motivation categories: IV, V: Annex Species (Habitats Directive), A: National Red List data; B: Endemics; C: International Conventions; D: other reasons

4. SITE DESCRIPTION

Back to top

4.1 General site character

Habitat class % Cover
N123.35
N1796.60
N230.05

Total Habitat Cover

99.99999999999998

Other Site Characteristics

Przełomowa dolina rzeki Bystrzycy Dusznickiej oddzielająca od siebie dwa obszary zbudowane z piaskowca ciosowego - Piekielną Górę na północy (Góry Stołowe) i masyw Wolarza (Góry Bystrzyckie) na południu. Rzeka płynie krętym, kamienistym korytem, a strome stoki doliny sięgają do wysokości ponad 200 m. Wiele stoków zasłanych jest piaskowcowymi głazami porośniętymi przez różne zbiorowiska leśne. Zalesione jest także w znacznej części dno doliny. Lasy zajmują zdecydowaną większość obszaru, natomiast około 1,5 % zajmuje sama rzeka wraz z roślinnością nadbrzeżną. Przez Piekielną Dolinę prowadzi także lokalna szosa z Polanicy-Zdroju do Szczytnej (o umiarkowanym natężeniu ruchu, gdyż główny ruch samochodowy omija Masyw Piekielnej Góry od północy szosą E16) oraz malownicza linia kolejowa z wieloma mostami. Przełomowy odcinek Bystrzycy Dusznickiej i infrastruktura stworzona przez człowieka współtworzą interesujący krajobraz przyrodniczo-kulturowy.

4.2 Quality and importance

W obszarze stwierdzono występowanie 8 rodzajów siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG i 3 gatunków z Załącznika II. Za przedmioty ochrony uznano 6 typów siedlisk przyrodniczych i 3 gatunki zwierząt. Obszar jest przede wszystkim ważny dla zachowania siedlisk związanych z naturalnym korytem Bystrzycy Dusznickiej. W obrębie koryta Bystrzycy stwierdzono występowanie siedliska pionierskiej roślinności na kamieńcach górskich potoków [3220] w specyficznej dla przedgórza Sudetów postaci. Dominują w nim lepiężnik różowy Petasites hybridus oraz mozga trzcinowata Phalaris arundinacea, a w zaawansowanych fazach sukcesyjnych wkracza olsza czarna Alnus glutinosa. Występują tu także liczne terofity oraz siewki różnych gatunków roślin charakteryzujące się niską żywotnością. Część koryta zajęta jest także przez siedlisko nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników [3260] wykształcone jest w postaci wyżynnej, z ubogą reprezentacją gatunków roślinności wodnej (pojedynczo kępy rzęśli Callitriche sp. oraz wodny mech zdrojek Fontinalis antypyretica). We wschodniej części Obszaru występują także stosunkowo duże powierzchnie, dobrze zachowanego siedliska ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacion vandellii [8220], tworzącego mozaikę rzadką postacią górskiego lasu sosnowego. Obszar ważny dla zachowania zasobów siedliska w regionie kontynentalnym. Koryto Bystrzycy Dusznickiej stanowi także miejsce występowania wydry Lutra lutra i odgrywa istotną rolę w zachowaniu zmienności populacji gatunku (gatunek występuje w obrębie rzeki o charakterze górskim ze specyficznym zespołem ichtiofauny i morfologią koryta). Ważne dla zachowania wydry w obszarze są także porastające skarpy brzegowe płaty siedliska 91E0 Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae).3220 Pionierska roślinność na kamieńcach górskich potokówW Sudetach występuje nienotowane do tej pory w literaturze postać siedliska 3220 z dominacją lepiężnika różowego Petasites hybridus. Analiza fitosocjologiczna oraz ekologiczna wykazują, że zbiorowisko to nie należy do zespołu Phalarido-Aegopodietum hybrydi (należącego do siedliska typu 6430), lecz stanowi specyficzną dla przedgórza Sudetów postać siedliska 3220. Dominują w nim lepiężnik różowy Petasites hybridus oraz mozga trzcinowata Phalaris arundinacea, a w zaawansowanych fazach sukcesyjnych wkracza olsza czarna Alnus glutinosa. Występują tu liczne terofity oraz siewki różnych gatunków roślin charakteryzujące się niską żywotnością. Siedlisko "z natury" ma charakter efemeryczny, tzn. jego płaty szybko wykształcają się i ulegają zanikowi w obrębie koryta rzeki, w zależności od aktualnego kierunku procesu geomorfologicznego (akumulacja lub rozmywanie łach). Siedlisko w obszarze zajmuje małą powierzchnię, jednak jest to jedno z kilku znanych stanowisk siedliska w regionie kontynentalnym, stąd jego ochrona w obszarze jest szczególnie istotna dla zachowania geograficznej zmienności siedliska. 3260 Nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantisSiedlisko w dobrze wykształconej postaci rozwija się w dolinie Bystrzycy Dusznickiej tylko na długości 1,1 km - reszta koryta rzeki jest już uregulowana i pozbawiona cech charakterystycznych siedliska. Siedlisko na zachowanym odcinku wykształcone jest w postaci wyżynnej, z ubogą reprezentacją gatunków roślinności wodnej. Występują tu pojedynczo kępy rzęśli Callitriche sp. oraz wodny mech zdrojek Fontinalis antypyretica. Siedlisko jest zniekształcone wskutek zaśmiecenia oraz wyższego niż dopuszczalny poziomu biogenów, dostarczanych ze ściekami z górnego biegu rzeki. Mimo niewielkiej powierzchni siedlisko jest jednym z kluczowym przedmiotów ochrony w obszarze, zarówno z uwagi na dobry stan jego zachowania jak i na powiązania ekologiczne z innymi ekosystemami zależnymi od wód płynących (3220, 6430, 91E0). Brzegi nie są uregulowane, występują naturalne zjawiska hydrogeomorfologiczne: kamieńce, wyspy żwirowe i niewielkie katarakty na głazowiskach.6430 Ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium) Na terenie obszaru występuje tylko jeden dobrze wykształcony płat siedliska należący do zespołu Prenanthetum purpuraei. Rozwija się w potoku będącym dopływem Bystrzycy Dusznickiej na jej prawym brzegu i wpływa pod wiaduktem przy torze kolejowym. Płat ten znajduje się na dotychczasowej granicy obszaru. W jego skład wchodzą róża alpejska Rosa pendulina, parzydło leśne Aruncus sylvestris, wietlica samicza Athyrium filix-femina, zachyłka oszczepowata Phegopteris connectilis, przetacznik górski Veronica montana, pępawa błotna Crepis paludosa, gwiazdnica gajowa Stellaria nemorum, kuklik zwisły Geum rivale, trzcinnik owłosiony Calamagrostis villosa, kozłek bzowy Valeriana sambucifolia, jaskier rozłogowy Ranunculus repens, tojeść gajowa Lysimachia nemorum, jaskier kosmaty Ranunculus lanuginosus, świerząbek orzęsiony Chaerophyllum hirsutum, podagrycznik pospolity Aegopodium podagraria, rzeżucha gorzka Cardamine amara, Impatiens niecierpek pospolity Impatiens noli-tangere. Gatunkami dominującymi są szczawik zajęczy Oxalis acetosella, róża alpejska Rosa pendulina, gajowiec żółty Galeobdolon luteum, wietlica samicza Athyrium filix-femina, parzydło leśne Aruncus sylvestris. Dobry stan zachowania siedliska oraz obecność licznej populacji parzydła leśnego Aruncus sylvestris zasługują na ochronę w ramach obszaru. Stan zachowania oceniono na U1, z uwagi na występowanie pojedynczych okazów Impatiens parviflora oraz zagrożenia ze strony gospodarki leśnej (składanie kęp posuszu w płacie siedliska). W ramach obszaru jednak stanowisko to należy uznać za mniej wartościowe (ranga C).8220 ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacion vandelliiSiedlisko rozwija się na śródleśnych skałach piaskowcowych we wschodniej części Obszaru na wysokości ok. 450 m. npm., w postaci kilku płatów, zajmujących stosunkowo dużą powierzchnię. Z gatunków typowych występują tu paprotka zwyczajna Polypodium vulgare oraz nerecznica szerokolistna Dryopteris dilatata, zaś z pozostałych - mszaki oraz siewki drzew. Siedlisko współwystępuje z wydatkowej wartości siedliskiem naskalnego boru sosnowego z udziałem reliktowej populacji sosny zwyczajnej pochodzenia polodowcowego. Jest to jedno z najcenniejszych sudeckich zespołów leśnych, których geneza sięga kilku tysięcy lat wstecz. Na podstawie badań biometrycznych sosny pochodzącej ze Szczelińca Wielkiego oraz z Masywu Piekielnej Góry Prus Głowacki opisał specyficzną tylko dla Sudetów formę sosny zwyczajnej, która określił jako "podgórską" i sugerował, że może mieć ona charakter reliktowy. W terminologii stosowanej w naukach leśnych sosna ta nosiła nazwę "wżarowej" lub "wdziarowej", co podkreślało jej charakter ekologiczny - czyli występowanie na stromych skalistych stokach oraz na szczytach ostańców skalnych. Dopiero w połowie lat 90 sugestie te zostały poparte analizami biochemicznymi, w których potwierdzono, że sosny pochodzące z Masywu Piekielnej Góry są odrębne od wszystkich populacji polskich, a najbliższe im genotypy stwierdzono pod kołem podbiegunowych w Finlandii. Zespół leśny budowany przez naskalną sosnę hercyńską opisany został przez Junga (1960) z Gór Żytawskich, a następnie niezależnie przez Mikyskę (1970) z Sudetów, gdzie w tabeli toponimicznej znalazły się zdjęcia zarówno z terenu Czech, jak i Szczelińca Wielkiego. W Polsce opisany następnie z Chojnika (świerkosz 1994) oraz w niepublikowanych materiałach (świerkosz, 1988, praca doktorska) ze Szczelińca i Masywu Piekielnej. Zespół ten nosi nazwę Betulo carpaticae-Pinetum, a jego gatunkami typowymi są właśnie reliktowego pochodzenia sosna zwyczajna oraz naskalne formy brzozy omszonej będące mieszańcami brzozy karpackiej (Betula carpatica) oraz typowej brzozy omszonej (Betula pubescens), co również potwierdzono wynikami badań biometrycznych. Formy te w literaturze czeskiej opisane są jako Betula x petraea (Sykora 1980). Opisywany zespół jest endemiczny dla łuku Hercyńskiego, a w Sudetach występuje tylko na kilku stanowiskach - Szczeliniec Wielki i Mały, fragmenty na Skalniaku na Białych Skałach, Chojnik w Karkonoszach oraz właśnie Masyw Piekielnej Góry, na stromych głazowiskach nad Piekielną Doliną. Płat w obrębie Piekielnej Góry z uwagi na reprezentowanie siedliska o skrajnie małym areale występowania oraz obecność reliktowych form sosny zwyczajnej powinien być objęty ochroną. W ramach ochrony siedlisk przyrodniczego 8220 powinna być realizowana ochrona naskalnego boru sosnowego.Istotny przedmiot ochrony, zarówno z uwagi na typowe wykształcenie płatów, jak i powiązania funkcjonalne z innymi cennym zespołem leśnym naskalnego boru sosnowego, ocena ogólna siedliska - A. 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)Na badanym obszarze siedlisko występuje w postaci 5 izolowanych płatów wykształconych w różnym stopniu. Płaty leżące w zachodniej oraz centralnej części doliny są wykształcone w stopniu niezadowalającym, jednak występuje w nich szereg gatunków objętych ochroną gatunkową. Płaty te powinny być przedmiotem ochrony w obszarze z uwagi na ich wysoką wartość biocenotyczną. Z gatunków typowych występują tu w warstwie drzew lipa drobnolistna Tilia cordata, klon jawor Acer pseudoplatanus, buk zwyczajny Fagus sylvatica; w warstwie krzewów leszczyna pospolita Corylus avellana, w runie gwiazdnica wielkokwiatowa Stellaria holostea, wiechlina gajowa Poa nemoralis, jaskier kosmaty Ranunculus lanuginosus, gajowiec żółty Galeobdolon luteum, lilia złotogłów Lilium martagon, turzyca leśna Carex sylvatica, miodnka ćma Pulmonaria obscura, jarzmianka większa Astrantia major, szczyr trwały Mercurialis perennis, prosownica rozpierzchła Milium effusum. Z gatunków chronionych rosną tu parzydło leśne Aruncus sylvestris, kopytnik pospolity Asarum europaeum, pierwiosnek wyniosły Primula elatior, kalina koralowa Viburnum opulus, ciemiężyca zielona Veratrum lobelianum, lilia złotogłów Lilium martagon oraz śnieżyca wiosenna Leucoium vernum. Sporadycznie pojawiają się gatunki obce z rodzaju niecierpek Impatiens (niecierpek gruczołowaty I. glandulifera, niecierpek drobnokwiatowy I. Parviflora). Płaty znajdujące się we wschodniej części doliny znajdują się w złym stanie ochrony, w ich runie zaznacza się wysoki udział gatunków inwazyjnych, co jest efektem regulacji Bystrzycy Dusznickiej. Z gatunków typowych zanotowano tutaj lipę drobnolistną Tilia cordata, gwiazdnicę wielkokwiatową Stellaria holostea, wiechlinę gajową Poa nemoralis, kostrzewę olbrzymią Festuca gigantea, czyśćca leśnego Stachys sylvatica, jaskra kosmatego Ranunculus lanuginosus, gajowca żółtego Galeobdolon luteum, jednak towarzyszą im w dużej liczebności gatunki obce takie jak niecierpek gruczołowaty Impatiens glandulifera, niecierpek drobnokwiatowy I. parviflora, rdestowiec sachaliński Reynoutria sachalinensis oraz barszcz Mantegazziego Heracleum mantegazzianum. Mimo niewielkiej powierzchni oraz niezadowalającej oceny siedlisko jest kluczowe dla zachowania różnorodności biologicznej obszaru, jest ponadto funkcjonalnie związane z innymi siedliskami doliny Bystrzycy Dusznickiej (3220, 3260, 91E0). Jest więc istotnym przedmiotem ochrony w obszarze.91E0 Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae)Siedlisko wykształca się w trzech formach. Pierwszą stanowią starsze drzewostany z przewagą olchy czarnej i domieszką innych gatunków drzew rosnące wąskimi pasami nad brzegami Bystrzycy Dusznickiej. Pojedyncze płaty tworzą stosunkowo młode lasy łęgowe z przewagą wierzby kruchej Salix fragilis rozwijające się na piaszczystych łachach i w obniżeniach nad rzeką. Wschodni płat - z pozostałościami starego drzewostanu olchowego na skarpie został silnie przekształcony podczas przebudowy koryta Bystrzycy Dusznickiej. Do gatunków typowych spotykanych w większości płatów, nawet silnie zdegenerowanych, należą olsza czarna Alnus glutinosa, wierzba krucha Salix fragilis, kielisznik zaroślowy Calystegia sepium, mozga trzcinowata Phalaris arundinacea i bodziszek żałobny Geranium phaeum; te same gatunki są w nich dominantami. W płatach ID12-18 częstym składnikiem jest inwazyjny gatunek niecierpek gruczołowaty Impatiens glandulifera, który jednak nie wywiera znaczącego wpływu na skład gatunkowy zbiorowisk. W płacie wschodnim masowo rozwija się rdestowiec sachaliński Reynoutria sachalinensis, powodując znaczące zmiany w fitocenozie. Niewielki płat rozwija się także nad ciekiem na południowej granicy obszaru. Występują w nim olsza czarna Alnus glutinosa, świerząbek orzęsiony Chaerophyllum hirsutum, niezapominajka górska Myosotis nemorosa, śledziennica skrętolistna Chrysosplenium alternifolium, parzydło leśne Aruncus sylvestris, starzec Fuchsa Senecio fuchsii. Stan zachowania płata oceniono jako właściwy (FV) ma on jednak bardzo niewielką powierzchnią. Najbardziej rozpowszechnione siedlisko przyrodnicze w obszarze. Jest siedliskiem gatunków chronionych roślin. Należy do kompleksu siedlisk związanych z siedliskiem 3260.1355 Wydra Lutra lutraWażny przedmiot ochrony w Obszarze m.in. jako element dobrze funkcjonującego ekosystemu rzeki górskiej z mozaiką siedlisk przyrodniczych i charakterystycznymi gatunkami fauny (wydra, minóg strumieniowy, głowacz białopłetwy). Kryjówki lokalizowane są głównie w obrębie naturalnie ukształtowanych skarp brzegowych rzeki. Siedliska w Obszarze są zachowane w dobrym stanie, naturalne i półnaturalne koryto Bystrzycy Dusznickiej zapewnia odpowiednie warunki do występowania typowego dla podgórskich i górskich rzek zespołu ichtiofauny zapewniającego odpowiednią dla wydr bazę żerowiskową. W dłuższej perspektywie należy dążyć do zwiększenia liczby starych drzew porastających brzegi rzeki, które zapewnią zwierzętom odpowiednią dostępność schronień (co zostanie zapewnione poprzez odpowiednią ochronę lasów łęgowych).1096 Minóg strumieniowy Lampetra planeri Gatunek słodkowodny, o krótkich wędrówkach potamodromicznych. Należy do litofilnej grupy rozrodczej, czyli do ryb składających ikrę na kamienie i żwir. Po wylęgu larwy minogów strumieniowych zagrzebują się w podłożu, którym są drobnoziarniste sedymenty przemieszane z detrytusem. Stadium larwy trwa od 3 do 6 lat. Górskie i wyżynne rzeki z kamienistym lub kamienisto-żwirowym dnem nie są optymalnym siedliskiem dla minogów strumieniowych z uwagi na niewielką powierzchnię kryjówek dla larw. Typowe dla minogów strumieniowych rzeki to piaszczyste lub żwirowe nizinne i wyżynne rzeki i potoki o zlewni między 20 a 1000 km2, w których powierzchnie tarlisk są mniejsze niż w kamienisto-żwirowych rzekach wyżynnych i górskich, ale za to są duże powierzchnie kryjówek dla larw i stabilne warunki objętości przepływu. W roku 2009 badano stan zachowania gatunku w 10 rzekach wyżynnych i podgórskich (1 w regionie alpejskim, pozostałe kontynentalnym). Zagęszczenia wynosiły w nich od 0,0003 do 0,014 os./m2. Struktura badanych populacji była niewłaściwa, udział osobników juwenilnych był za niski. Stan zachowania populacji tylko na dwu stanowiskach oceniono jako właściwy, mimo generalnie dobrej oceny siedlisk. Za przyczyny takiego stanu uznano bariery w migracji oraz złą jakość wody. Wyniki badań z roku 2010 , przeprowadzonych głównie w rzekach nizinnych były podobne, choć nieco lepsze. Zagęszczenia wynosiły w nich od 0,0004 do 0,14 os./m2. Struktura badanych populacji generalnie była właściwa i o niskiej ocenie decydowało małe zagęszczenie. Z 22 stanowisk na 10 stan populacji oceniono jako właściwy, natomiast właściwy stan siedlisk był na 17 stanowiskach. W tym świetle w Bystrzycy Dusznickiej zagęszczenie można uznać za duże, struktura populacji jest prawidłowa, a stan siedlisk właściwy. W Bystrzycy co kilka lat dochodzi do katastrofalnych wezbrań, niszczących siedliska larw. Ponowna rekolonizacja rzeki przez minogi strumieniowe następuje z jej dopływów (szczególnie z Kamiennego Potoku i jego dopływów z Gór Stołowych, o niewielkich spadkach i dużym udziale piaszczystego dna). Przy takim kierunku migracji (zasiedlanie przez spływające larwy) obecność barier migracyjnych nie ma większego wpływu na stan populacji. W roku 2002, po dwu powodziach w zlewni Bystrzycy Dusznickiej, na odcinku rzeki płynącym przez Piekielną Dolinę larw minogów nie było. Aktualne zagęszczenie, które jest efektem ponownego zasiedlenia rzeki, wydaje się być optymalnym i w pełni wysycającym niewielką pojemność siedlisk dla larw.Zagrożeniem dla gatunku w obrębie obszaru to możliwość przypadkowego zanieczyszczenia wody. Pozostałe zagrożenia: wystąpienie katastrofalnych wezbrań; drapieżnictwo ze strony ssaków (rzęsorek rzeczek i norka amerykańska oraz, w mniejszym stopniu wydra), jeszcze mniejszym ptaków (zimorodek), są naturalnymi czynnikami regulującymi liczebność populacji i jej dynamikę. Ze względu na niewielką liczebność gatunku w Obszarze i powierzchnię siedlisk gatunku, populacji w obrębie Obszaru nadano kat. C.1163 Głowacz białopłetwy Cottus gobioGatunek słodkowodny, o bardzo krótkich wędrówkach potamodromicznych, w zasadzie można go uznać za jeden z nielicznych w naszej ichtiofaunie gatek stacjonarny. Należy do litofilnej grupy rozrodczej, czyli do ryb składających ikrę na kamienie. Ma specyficzne wymagania do substratu tarłowego, ponieważ ikrę przykleja do dolnej strony kamieni. Do sukcesu rozrodczego potrzebuje więc kamieni luźnych, nie zakotwiczonych w substracie drobnoziarnistym. Tarło w marcu lub kwietniu, przy temperaturze wody od 10 do 11 °C. Górskie i wyżynne rzeki z kamienistym lub kamienisto-żwirowym dnem są optymalnym siedliskiem tego gatunku. W roku 2009 badano stan zachowania gatunku w 21 rzekach wyżynnych i podgórskich w regionie alpejskim i kontynentalnym. Zagęszczenia wynosiły w nich od 0,0004 do 0,0174 os./m2. Tylko na trzech stanowiskach oceniono zagęszczenie jako właściwe. Struktura badanych populacji była właściwa tylko na 8 stanowiskach, na pozostałych udział osobników juwenilnych był za niski lub za wysoki. Natomiast stan siedlisk tylko na trzech stanowiskach został oceniony jako niewłaściwy, na pozostałych jako właściwy. Wyniki badań z roku 2010 , przeprowadzonych na 32 stanowiskach, głównie w rzekach nizinnych były znacznie lepsze. Zagęszczenia wynosiły w nich od 0,00013 do 0,34 os./m2, na 16 stanowiskach zostało ocenione jako właściwe. Struktura badanych populacji generalnie była właściwa (19 stanowisk). Tylko na 5 stanowiskach źle oceniono stan zachowania siedlisk. Zagęszczenie głowaczy białopłetwych w Bystrzycy Dusznickiej należy uznać za małe, zaledwie spełniające kryteria "właściwego", natomiast struktura populacji jest prawidłowa, a stan siedlisk właściwy. Podobnie jak minogom strumieniowym, głowaczom białopłetwy również szkodzą katastrofalne wezbrania, znoszące dorosłe i juwenilne ryby w dół rzeki. Przy małej mobilności głowaczy uniemożliwia to w praktyce ich powrót w dawniej zasiedlane odcinki rzeki i, podobnie jak minogi, rekolonizują rzekę z dopływów. Zagrożeniem dla gatunku w obrębie obszaru to możliwość przypadkowego zanieczyszczenia wody. Pozostałe zagrożenia: wystąpienie katastrofalnych wezbrań; drapieżnictwo ze strony ssaków (rzęsorek rzeczek i norka amerykańska oraz, w mniejszym stopniu wydra), jeszcze mniejszym ptaków (zimorodek), są naturalnymi czynnikami regulującymi liczebność populacji i jej dynamikę. Ze względu na niewielką liczebność gatunku w Obszarze i powierzchnię siedlisk gatunku, populacji w obrębie Obszaru nadano kat. C.9110 Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion), 91T0 śródlądowy bór chrobotkowy - UWAGA: Siedliska czekają na akceptację zmiany statusu przez Komisję Europejską. Wiążące zapisy co do kwalifikacji jako przedmiot ochrony znajdują się w punktach 3.1.

4.3 Threats, pressures and activities with impacts on the site

The most important impacts and activities with high effect on the site

Negative Impacts
RankThreats and pressures [code]Pollution (optional) [code]inside/outside [i|o|b]
LB02.02i
MD01.02i
LG05.01i
LG05.04i
HH01b
HH05.01b
HI01i
MJ02.03b
MJ02.03.02i
MJ03.01i
HK02.03i
Positive Impacts
RankActivities, management [code]Pollution (optional) [code]inside/outside [i|o|b]
MXi

Rank: H = high, M = medium, L = low
Pollution: N = Nitrogen input, P = Phosphor/Phosphate input, A = Acid input/acidification,
T = toxic inorganic chemicals, O = toxic organic chemicals, X = Mixed pollutions
i = inside, o = outside, b = both

4.4 Ownership (optional)

Type[%]
PublicNational/Federal0
State/Province0
Local/Municipal0
Any Public0
Joint or Co-Ownership0
Private0
Unknown100
sum100

4.5 Documentation

Bobowicz M.A. 1993. Intrapopulational variability of Pinus sylvestris L. from Piekielna Góra in respect to cone and needle traits. Acta Soc. Bot. Pol. 62(3-4): 131.<br/><br/>Bobowicz M.A., Radziejewska A. 1989. The variability of Scots pine from Piekielna Góra as expressed by morphological and anatomical traits of needles. Acta Soc. Bot. Pol. 58: 375-384.<br/><br/>Boratyński A., Danielewicz W. 1989. Chronione i godne ochrony drzewa i krzewy polskiej części Sudetów, Pogórza i Przedgórza Sudeckiego. 5. Betula pubescens Ehrh. ssp. carpatica (Waldst. et Kit) Asch. et Greabner. Arboretum Kórnickie. 34: 71-88.<br/><br/>Instytut Ochrony Przyrody. 1096 Minóg strumieniowy Lampetra planeri (Bloch, 1784). Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych ze szczególnym uwzględnieniem specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000. Wyniki monitoringu wraz z aktualizacją 2011-02-10. www.iop.krakow.pl/gios/monitoring.<br/><br/>Instytut Ochrony Przyrody. 1163 Głowacz białopłetwy Cottus gobio. Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych ze szczególnym uwzględnieniem specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000. Wyniki monitoringu wraz z aktualizacją 2011-02-10. www.iop.krakow.pl/gios/monitoring.<br/><br/>Krzakowa M., Lisowska D. 1996. Genetyczne zróżnicowanie populacji sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) z Piekielnej Góry. Sympozjum "Środowisko przyrodnicze Parku Narodowego Gór Stołowych". Kudowa Zdrój, 11-13.10.1996. Mat. Sympozjum. Dyrekcja PN Gór Stołowych. Szczeliniec. s. 125-131.<br/><br/>Świerkosz K. 1998. Analiza geobotaniczna Gór Stołowych. Praca doktorska, Wydz. Nauk Przyr. UW, Wrocław. <br/><br/>Świerkosz K., Boratyński A. 2002. Chorological and synanthropodynamical analysis of trees and shrubs of the Stołowe Mts. (Middle Sudety). Dendrobiology. 48: 75-85.<br/><br/>Świerkosz K., Podlaska M. 2002. Goodyera repens L. w masywie Piekielnej Góry koło Polanicy. (Sudety Środkowe). Przyr. Sudet. Zach. 5. <br/><br/>INWENTARYZACJE PRZYRODNICZE – INFORMACJA O PRZEPROWADZONYCH INWENTARYZACJACH PRZYRODNICZYCH<br/><br/> 2011. Ekspertyza przyrodnicza wykonana na potrzeby opracowania Planu Zadań Ochronnych obszaru Natura 2000 PLH020010 Piekielna Dolina koło Polanicy. Siedliska przyrodnicze. URS/Scott Wilson.<br/><br/>Błachuta J. 2011. Ekspertyza przyrodnicza wykonana na potrzeby opracowania Planu Zadań Ochronnych obszaru Natura 2000 PLH020010 Piekielna Dolina koło Polanicy. Ryby i minogi. URS/Scott Wilson.<br/><br/>Lewandowski W. 2011. Ekspertyza przyrodnicza wykonana na potrzeby opracowania Planu Zadań Ochronnych obszaru Natura 2000 PLH020010 Piekielna Dolina koło Polanicy. Wydra. URS/Scott Wilson

5. SITE PROTECTION STATUS

Back to top

5.1 Designation types at national and regional level:

Code Cover [%]
PL0438.32

5.2 Relation of the described site with other sites:

Designated at national or regional level:

Type code Site name Type Cover [%]
PL04Góry Bystrzyckie i Orlickie*38.32

6. SITE MANAGEMENT

Back to top

6.1 Body(ies) responsible for the site management:

Organisation:Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu
Address:
Email:sekretariat@rdos.wroclaw.pl

6.2 Management Plan(s):

An actual management plan does exist:

Yes
No, but in preparation
X
No

 

7. MAP OF THE SITE

Back to top
INSPIRE ID:PL.ZIPOP.1393.N2K.PLH020010
Map delivered as PDF in electronic format (optional)
Yes
No

SITE DISPLAY