Database release:
SDF
NATURA 2000 - STANDARD DATA FORM

For Special Protection Areas (SPA),
Proposed Sites for Community Importance (pSCI),
Sites of Community Importance (SCI) and
for Special Areas of Conservation (SAC)

TABLE OF CONTENTS

1. SITE IDENTIFICATION

Back to top

1.1 Type

B

1.2 Site code

PLH020066

1.3 Site name

Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej

1.4 First Compilation date

2003-06

1.5 Update date

2017-02

1.6 Respondent:

Name/Organisation:Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
Address:  Polska  52/54    Warszawa    00-922  Wawelska 
Email:kancelaria@gdos.gov.pl
Date site proposed as SCI:2007-03
Date site confirmed as SCI:2009-03
Date site designated as SAC: No data
National legal reference of SAC designation: No data

2. SITE LOCATION

Back to top

2.1 Site-centre location [decimal degrees]:

Longitude:14.922700
Latitude:50.978200

2.2 Area [ha]

1534.4200

2.3 Marine area [%]

0.0000

2.4 Sitelength [km]:

0.00

2.5 Administrative region code and name

NUTS level 2 code Region Name
PL51Dolnośląskie

2.6 Biogeographical Region(s)

Continental (100.00 %)

3. ECOLOGICAL INFORMATION

Back to top

3.1 Habitat types present on the site and assessment for them

Annex I Habitat types Site assessment
Code PF NP Cover [ha] Cave [number] Data quality A|B|C|D A|B|C
      RepresentativityRelative SurfaceConservationGlobal
3150  info      16.1  0.00 
3260  info      37.75  0.00 
6410  info      8.27  0.00 
6430  info      0.25  0.00 
6510  info      147.3  0.00 
9110  info      15.51  0.00 
9130  info      6.83  0.00 
9170  info      165.98  0.00 
9180  info      18.15  0.00 
91E0  info      70.34  0.00 
  • PF: for the habitat types that can have a non-priority as well as a priority form (6210, 7130, 9430) enter "X" in the column PF to indicate the priority form.
  • NP: in case that a habitat type no longer exists in the site enter: x (optional)
  • Cover: decimal values can be entered
  • Caves: for habitat types 8310, 8330 (caves) enter the number of caves if estimated surface is not available.
  • Data quality: G = 'Good' (e.g. based on surveys); M = 'Moderate' (e.g. based on partial data with some extrapolation); P = 'Poor' (e.g. rough estimation)

3.2 Species referred to in Article 4 of Directive 2009/147/EC and listed in Annex II of Directive 92/43/EEC and site evaluation for them

Species Population in the site Site assessment
G Code Scientific Name S NP T Size Unit Cat. D.qual. A|B|C|D A|B|C
      MinMax  Pop.Con.Iso.Glo.
F1130Aspius aspius                   
A1188Bombina bombina                   
M1337Castor fiber    colonies           
F1163Cottus gobio                   
F1099Lampetra fluviatilis                   
M1355Lutra lutra    colonies     
I1060Lycaena dispar    100  150     
M1324Myotis myotis                 
I1037Ophiogomphus cecilia    localities           
I6179Phengaris nausithous    1000  2000     
I6177Phengaris teleius    1000  2000     
A1166Triturus cristatus    18  18  localities   
  • Group: A = Amphibians, B = Birds, F = Fish, I = Invertebrates, M = Mammals, P = Plants, R = Reptiles
  • S: in case that the data on species are sensitive and therefore have to be blocked for any public access enter: yes
  • NP: in case that a species is no longer present in the site enter: x (optional)
  • Type: p = permanent, r = reproducing, c = concentration, w = wintering (for plant and non-migratory species use permanent)
  • Unit: i = individuals, p = pairs or other units according to the Standard list of population units and codes in accordance with Article 12 and 17 reporting (see reference portal)
  • Abundance categories (Cat.): C = common, R = rare, V = very rare, P = present - to fill if data are deficient (DD) or in addition to population size information
  • Data quality: G = 'Good' (e.g. based on surveys); M = 'Moderate' (e.g. based on partial data with some extrapolation); P = 'Poor' (e.g. rough estimation); VP = 'Very poor' (use this category only, if not even a rough estimation of the population size can be made, in this case the fields for population size can remain empty, but the field "Abundance categories" has to be filled in)

3.3 Other important species of flora and fauna (optional)

Species

Population in the site

Motivation

Group CODE Scientific Name S NP Size Unit Cat. Species Annex Other categories
     MinMax C|R|V|PIVVABCD
Alliu ursinum                   
Dactylorhiza majalis                   
Listera ovata                   
Nuphar lutea                   
  • Group: A = Amphibians, B = Birds, F = Fish, Fu = Fungi, I = Invertebrates, L = Lichens, M = Mammals, P = Plants, R = Reptiles
  • CODE: for Birds, Annex IV and V species the code as provided in the reference portal should be used in addition to the scientific name
  • S: in case that the data on species are sensitive and therefore have to be blocked for any public access enter: yes
  • NP: in case that a species is no longer present in the site enter: x (optional)
  • Unit: i = individuals, p = pairs or other units according to the standard list of population units and codes in accordance with Article 12 and 17 reporting, (see reference portal)
  • Cat.: Abundance categories: C = common, R = rare, V = very rare, P = present
  • Motivation categories: IV, V: Annex Species (Habitats Directive), A: National Red List data; B: Endemics; C: International Conventions; D: other reasons

4. SITE DESCRIPTION

Back to top

4.1 General site character

Habitat class % Cover
N061.37
N1027.69
N1226.68
N1614.89
N1717.24
N1910.00
N232.13
N061.37
N1027.69
N1226.68
N1614.89
N1717.24
N1910.00
N232.13

Total Habitat Cover

200

Other Site Characteristics

Obszar zajmuje powierzchnię 1 586,1 ha i położony jest w regionie biogeograficznym kontynentalnym. Administracyjnie Obszar leży w granicach województwa dolnośląskiego, na terenie powiatu zgorzeleckiego, w gminach Bogatynia i Zgorzelec.Na terenie Obszaru, który położony jest w dolinie Nysy Łużyckiej, występują piaski rzeczne teras nadzalewowych takie jak iły, mułki, miejscami z domieszką piasków (mady). Pod względem typologicznym są to gleby aluwialne. Główną rzekę obszaru, dla której koryta i siedlisk przyległych utworzono obszar Natura 2000, jest Nysa Łużycka. Rzeka ta wypływa z południowo-zachodnich stoków Gór Izerskich, w rezerwacie przyrody na terenie Czech. Rzeka zbiera wody z obszaru 4297 km2 i odprowadza do Odry w km 542 400 jej lewego brzegu na terenie województwa lubuskiego. Długość Nysy wynosi 251,6 km. Górny odcinek o długości 53,8 km i powierzchni zlewni 375,3 km2 znajduje się na terenie Czech. Od km 197 800 Nysa jest rzeką graniczną Polski i Niemiec. Głównymi dopływami Nysy Łużyckiej po stronie polskiej są: Miedzianka, Witka, Czerwona Woda, Jędrzychowicki Potok, a po stronie niemieckiej: Mandau i Pließnitz. Nysa Łużycka i jej dopływy charakteryzują się dużymi wahaniami wodostanów i przepływów w ciągu roku, ze względu na trudno przepuszczalne podłoże oraz duże ilości opadów w strefie górskiej. Są one maksymalne w marcu i we wrześniu, minimalne natomiast w okresie suszy i mroźnych zim. Jakość wód Nysy Łużyckiej zależy od wielkości ładunków zanieczyszczeń dopływających z Czech, Niemiec i Polski. Stosunki wodne w Kotlinie Żytawskiej w zasadniczy sposób zakłóca kopalnia "Turów". Eksploatacja tego złoża spowodowała konieczność częściowego przekształcenia istniejącej sieci hydrograficznej Miedzianki, Biedrzychówki i Jaśnicy. Obszar Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej obejmuje silnie zróżnicowany krajobraz doliny rzecznej, od partii przełomowych między Trzcińcem a Posadą po łagodnie płynący ciek obszaru podgórskiego, z mozaikowym układem siedlisk i wieloma cennymi gatunkami biotopów nadrzecznych. W ukształtowaniu terenu dominują krajobrazy otwarte: łąki, głównie świeże oraz starorzecza. Nysa na tym odcinku jest rzeką uregulowaną, jednak częste wylewy powodują dobry stan zachowania towarzyszących jej siedlisk. Na skarpach pradoliny i na odcinku przełomowym wykształcają się zbiorowiska leśne, zajmujące łącznie około 35%. Występują tu ponadto rozległe obszary łąk (około 30%) oraz grunty orne. Teren objęty jest ekstensywną gospodarką pastersko-rolniczą, z mozaikowym układem siedlisk i wieloma cennymi gatunkami biotopów nadrzecznych. W dolinie Nysy Łużyckiej wytworzyła się mozaika siedlisk łąk świeżych, wilgotnych i zmiennowilgotnych oraz szuwarowych i ziołoroślowych. Tereny przyległe do rzeki użytkowane są głównie kośnie i pastwiskowo. Licznie występują tu starorzecza połączone systemami rowów oraz oczka wodne, a także sztuczne zbiorniki będące miejscem rozwoju płazów. W Obszarze dobrze zachowane są kompleksy grądów i łęgów. W południowej części Obszaru, na przełomowym odcinku miedzy Trzcińcem i Bratkowem, znajdują się najcenniejsze kompleksy leśne grądów oraz buczyn, miejscami łęgów i lasów zboczowych o charakterze podgórskim. Bardzo często zespoły grądów schodzą do samego koryta rzecznego. W okolicy miejscowości Posada grądy zostały objęte ochroną rezerwatową. Obszar jest ważny dla zachowania populacji modraszka nausitousa i modraszka telejusa. Utrzymuje się tutaj również stała populacja wydry. Duża liczba dobrze zachowanych starorzeczy i naturalnych zbiorników wodnych, a także stawów, z których część nie jest intensywnie użytkowana, sprzyja występowaniu traszki grzebieniastej.

4.2 Quality and importance

3150 Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, PotamionW Obszarze występuje podtyp 3150-2 eutroficzne starorzecza i drobne zbiorniki wodne. Stwierdzono tu 31 naturalnych zbiorników wodnych, głównie starorzeczy Nysy Łużyckiej i oczek wodnych, które w mozaice z łąkami i pastwiskami stanowią o głównych walorach Obszaru. W 2012 r. badaniami objęto 80% zbiorników w Obszarze. Starorzecza w granicach Specjalnego Obszaru Ochrony siedlisk Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej pod względem hydrologicznym wykazują duże zróżnicowanie – od zbiorników nieprzepływowych do przepływowych, dzięki połączeniu ich systemem rowów melioracyjnych gwarantujących stały przepływ wody. Istotną rolę odgrywają okresowe wylewy Nysy Łużyckiej, dzięki czemu następuje zasilenie zbiorników lub wymiana wody. Część zbiorników nieprzepływowych jest częściowo zeutrofizowana, ulega zarastaniu. Obudowa biologiczna zbiorników to głównie roślinność szuwarowa i ziołoroślowa, a także krzewy i wierzby. Na brzegach obecne są m. in. kosaciec żółty Iris pseudacorus, szczaw lancetowaty Rumex hydrolapathum, turzyce Carex spp., rzepicha ziemnowodna Rorippa amphibia. Wśród roślinności wodnej występują zbiorowiska Nympheion i Potamion. W toni wodnej dominuje grążel żółty Nuphar lutea, rdestnica pływająca Potamogeton natans, przy brzegach występują żabieniec babka wodna Alisma plantago-aquatica i strzałka wodna Sagittaria sagittifolia.Ocena ogólna B, w tym:Reprezentatywność: A - doskonała – zdecydowana większość starorzeczy i oczek wodnych jest typowo wykształcona, z charakterystyczną roślinnością ze związków Nympeion i Potamnion.Powierzchnia względna: C 2% ≥ p ≥ 0% - siedlisko przyrodnicze powszechnie występuje w całym kraju.Stan zachowania: B - dobry, w tym: Stopień zachowania struktury: I - doskonale lub II - dobrze zachowana, obniżona ocena związana jest z zanieczyszczeniem i eutrofizacją obserwowaną w pojedynczych zbiornikach i małą powierzchnią niektórych zbiorników;Stopień zachowania funkcji: II – dobre perspektywy;Możliwość odtworzenia: I – łatwe lub II - możliwe przy średnim nakładzie środków.3260 Nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantisW granicach Obszaru siedlisko 3260 jest słabo wykształcone. Rzeka Nysa Łużycka ma potencjał rzeki włosienicznikowej, ale ze względu na duże zamulenie rzeki zawiesiną drobnocząsteczkową związaną z odprowadzaniem wód z kopalni Turów, makrofity z rodzaju Ranunculus sp. praktycznie nie występują na całym odcinku od Trzcińca do Zgorzelca, ponieważ mętność wody i sedymentujące na powierzchni pędów cząstki pogarszają warunki świetlne dla roślin. Jedynym stanowiskiem, gdzie siedlisko jest stosunkowo dobrze wykształcone jest rzeka Czerwona Woda. Ocena ogólna: C - znacząca, w tym:Reprezentatywność: C – znacząca;Powierzchnia względna: C - 2% ≥ p ≥ 0% - siedlisko przyrodnicze występuje w całym kraju, w Obszarze obecne w jednym cieku, drugi ciek stanowi potencjalne miejsce występowaniaStan zachowania: C - średni, w tym: Stopień zachowania struktury: III – średnio zachowana lub częściowo zdegradowana, obniżona ocena związana jest z zanieczyszczeniami i zamuleniem rzeki zawiesiną drobnocząsteczkową pochodzącą z wód pokopalnianych;Stopień zachowania funkcji: III – średnie lub niekorzystne perspektywy;Możliwość odtworzenia: III - trudne lub niemożliwe dopóki funkcjonuje kopalnia.6410 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe Molinion, W granicach Obszaru siedlisko zidentyfikowano na ośmiu stanowiskach. Cześć płatów jest dobrze zachowana, ze stanowiskami roślin chronionych (kukułka szerokolistna Dactylorhiza majalis, listera jajowata Listera ovata. Wśród gatunków wskaźnikowych obecne są bukwica zwyczajna Betonica officinalis, trzęślica modra Molinia caerulea, olszewnik kminkolistny Selinum carvifolia, czarcikęs łąkowy Succisa pratensis. Na części płatów obserwuje się zarastanie krzewami w wyniku zaniechania koszenia. Ocena ogólna: C - znacząca, w tym:Reprezentatywność: B - dobra; Powierzchnia względna: C - 2% ≥ p ≥ 0% - siedlisko przyrodnicze występuje w całym kraju. W Obszarze stwierdzono 8 płatów łąk trzęślicowych o łącznej powierzchni 8,27 ha.Stan zachowania: C – średni lub zdegradowany, w tym:Stopień zachowania struktury: III – średnio zachowana lub częściowo zdegradowana, obniżona ocena związana jest z zarastaniem i zubożałym składem gatunkowym niektórych płatów łąk, często na siedliskach łąkowych pojawiają się gatunki inwazyjne (Solidago sp.);Stopień zachowania funkcji: III – średnie perspektywy – obecnie część łąk jest nieużytkowana, co skutkuje ich zarastaniem;Możliwość odtworzenia: II – możliwe do odtworzenia przy średnim nakładzie środków.6430 Ziołorośla górskie Adenostylion alliariae i ziołorośla nadrzeczne Convolvuletalia sepiumW granicach Obszaru obserwowano tylko jeden podtyp tego siedliska przyrodniczego, tj. 6430-3 niżowe, nadrzeczne zbiorowiska okrajkowe. Siedlisko występuje przede wszystkim na brzegu rzeki, ale dosyć dobrze wykształcone jest także przy stawach, na skrajach lasów i wzdłuż mniejszych cieków. Dzięki wylewom Nysy Łużyckiej jest regularnie okresowo zalewane. Wyróżnia się dużym udziałem pnączy (głównie kielisznika zaroślowego Calystegia sepium), obecne są także pokrzywa zwyczajna Urtica dioica i chmiel zwyczajny Humulus lupulus. Występuje w niewielkich, wąskich płatach o szerokości 1–2 m. Ze względu na naturalną dynamikę roślinności nadrzecznej, obserwuje się zanikanie lub ekspansję poszczególnych płatów tych ziołorośli. Ocena ogólna: C - znacząca, w tym:Reprezentatywność: B – dobra;Powierzchnia względna: C - 2% ≥ p ≥ 0% - siedlisko przyrodnicze występuje w całym kraju.Stan zachowania: C – średni lub zdegradowany, w tym:Stopień zachowania struktury: III – średnio zachowana lub częściowo zdegradowana, obniżona ocena związana jest fragmentacją płatów ziołorośli i ich niewielką powierzchnią;Stopień zachowania funkcji: III – średnie perspektywy – siedlisko wrażliwe na antropopresję oraz wkraczanie gatunków inwazyjnych;Możliwość odtworzenia: III – trudne lub niemożliwe z uwagi na inwazję w Obszarze gatunków obcych geograficznie.6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie Arrhenatherion elatiorisW Obszarze występują duże fragmenty dobrze zachowanych łąk świeżych, stwierdzono 39 płatów zajmujących łącznie powierzchnię ponad 146 ha. Ze względu na okresowe wylewy Nysy Łużyckiej część użytków trwałych jest wyłączana z użytkowania rolnego, a prowadzona gospodarka kośno-pastwiskowa wpływa na dobry stan zachowania siedlisk łąkowych. Występuje tu podtyp 6510-1 łąki rajgrasowe (Arrhenatheretum elatioris). Dominuje tu odmiana związana z siedliskami wilgotnymi i z samą doliną Nysy Łużyckiej z panującym wyczyńcem łąkowym Alopecurus partensis i znacznym udziałem krwiściągu lekarskiego Sanguisorba officinalis. Część płatów, ze względu na zaniechanie koszenia, zdominowana jest przez gatunki inwazyjne – głównie nawłoć późną Solidago gigantea. Ocena ogólna: B - dobra, w tym:Reprezentatywność: B – dobra;Powierzchnia względna: C - 2% ≥ p ≥ 0% - siedlisko przyrodnicze powszechnie występujące w całym kraju.Stan zachowania: B – dobry, w tym: Stopień zachowania struktury: II – dobrze zachowana lub w pojedynczych przypadkach I – doskonale zachowana, obniżona ocena związana jest z zarastaniem niektórych płatów łąk i zubożonym składem gatunkowym;Stopień zachowania funkcji: II – dobre perspektywy;Możliwość odtworzenia: II – możliwe do odtworzenia przy średnim nakładzie środków.9110 Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)W granicach Obszaru siedlisko zidentyfikowano w 3 miejscach, w mozaice z innymi typami siedlisk leśnych. Siedlisko obecne jest tylko w przełomowym obszarze pomiędzy Elektrownią Turów a Posadą. Zachowane jest w stosunkowo dobrym stanie, ale obecne są także gatunki nieodpowiednie siedliskowo – np. modrzew Larix spp.Ocena ogólna: C - znacząca, w tym:Reprezentatywność: B – dobra,Powierzchnia względna: C - 2% ≥ p ≥ 0% - siedlisko przyrodnicze występuje w całym zasięgu buka, czyli w zachodniej i południowej części kraju, w regionie kontynentalnym i alpejskim, w Obszarze jedynie 3 płaty siedliska, które zajmują łączną powierzchnię około 16 ha).Stan zachowania: B – dobry, w tym: Stopień zachowania struktury: II – dobrze zachowana lub w pojedynczych przypadkach I – doskonale zachowana, obniżona ocena związana jest ze zubożonym składem gatunkowym;Stopień zachowania funkcji: II – dobre perspektywy;Możliwość odtworzenia: I – łatwe.9130 Żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)W Obszarze siedlisko występuje w 4 miejscach. Zachowane jest w stosunkowo dobrym stanie, ale - podobnie jak w przypadku kwaśnych buczyn - w drzewostanie obecne są gatunki nieodpowiednie siedliskowo, np. modrzew. Ocena ogólna: C - znacząca, w tym:Reprezentatywność: B – dobra;Powierzchnia względna: C - 2% ≥ p ≥ 0% - siedlisko przyrodnicze występuje w zachodniej i południowej części kraju, w regionie kontynentalnym i alpejskim, w Obszarze jedynie 4 płaty o łącznej powierzchni około 7 ha.Stan zachowania: B – dobry, w tym: Stopień zachowania struktury: II – dobrze zachowana lub w pojedynczych przypadkach I – doskonale zachowana, obniżona ocena związana jest ze zubożonym składem gatunkowym;Stopień zachowania funkcji: II – dobre perspektywy;Możliwość odtworzenia: II – możliwe do odtworzenia przy średnim nakładzie środków.9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny Galio-Carpinetum, Tilio-CarpinetumSiedlisko w Obszarze reprezentowane jest przez podtyp 9170-1 - grąd środkowoeuropejski Galio-Carpinetum. Jest dominującym typem siedliska leśnego w Obszarze, zajmuje powierzchnię ponad 165 ha. Część płatów zachowana z pełnym składem gatunkowym, w wielu płatach obserwowano duży udział buka. W wielu płatach stwierdzono także obecność gatunków obcych geograficznie, płaty charakteryzują się także znaczną fragmentacją.Ocena ogólna: B - dobra, w tym:Reprezentatywność: B – dobra;Powierzchnia względna: C - 2% ≥ p ≥ 0% - siedlisko przyrodnicze powszechnie występują w całym kraju.Stan zachowania: B – dobry, w tym: Stopień zachowania struktury: II – dobrze zachowana lub w pojedynczych przypadkach III – średnio zachowana, obniżona ocena związana jest z zubożonym składem gatunkowym i fragmentacją płatów;Stopień zachowania funkcji: II – dobre perspektywy;Możliwość odtworzenia: II – możliwe do odtworzenia przy średnim nakładzie środków.*9180 Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplataniW granicach Obszaru siedlisko reprezentowane jest przez podtyp 9180-1 - lasy klonowo-lipowe Sudetów, ich Pogórza i Przedgórza, charakteryzujące się mieszanym drzewostanem z przewagą lipy drobnolistnej, klonu zwyczajnego i grabu pospolitego. Miejscami w drzewostanie obecny także jawor. Najlepiej wykształcone fragmenty siedliska objęte są ochroną rezerwatową (rezerwat przyrody „Grądy koło Posady”). Ocena ogólna: B - dobra, w tym:Reprezentatywność: A - doskonała;Powierzchnia względna: C - 2% ≥ p ≥ 0% - siedlisko przyrodnicze występuje w południowej części kraju, w regionie kontynentalnym i alpejskim, w Obszarze zidentyfikowano 4 płaty o łącznej powierzchni około 18 ha.Stan zachowania dobry - B w tym: Stopień zachowania struktury: II – dobrze zachowana lub w pojedynczych przypadkach I – doskonale zachowana, obniżona ocena związana jest ze zubożonym składem gatunkowym i fragmentacją płatów;Stopień zachowania funkcji: II – dobre perspektywy;Możliwość odtworzenia: I – łatwe.*91E0 Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe W granicach Obszaru siedlisko wykształciło się głównie w pobliżu stawów. Część płatów posiada znacznie zaburzony skład gatunkowy. Wzdłuż brzegów Nysy Łużyckiej, czyli tam gdzie powinny być dominującym typem siedliska, łęgi praktycznie nie występują ze względu na obecność roślin inwazyjnych (głównie rdestowców). Ocena ogólna: C - znacząca, w tym:Reprezentatywność: B - dobra;Powierzchnia względna: C - 2% ≥ p ≥ 0% - siedlisko przyrodnicze występuje w całym kraju, w regionie kontynentalnym i alpejskim, w Obszarze siedem płatów zajmuje łączną powierzchnię około 70 ha.Stan zachowania: B – dobry, w tym: Stopień zachowania struktury: II – dobrze zachowana lub w pojedynczych przypadkach I – doskonale zachowana, obniżona ocena związana jest z zubożonym składem gatunkowym i fragmentacją płatów;Stopień zachowania funkcji: II – dobre perspektywy;Możliwość odtworzenia: II – możliwe do odtworzenia przy średnim nakładzie środków.Gatunki zwierząt1037 Trzepla zielona Ophiogomphus ceciliaOcena populacji: D – populacja nieistotna.Oceny dokonano na podstawie badań terenowych przeprowadzonych w 2012 r. Badania prowadzono w czerwcu, lipcu i sierpniu i polegały one na wyszukiwaniu imagines w sąsiedztwie Nysy Łużyckiej. Ponadto dokonano oceny potencjalnych siedlisk gatunku w obszarze. Potwierdzono występowanie gatunku jedynie na dwóch stanowiskach. W latach 70. i 80. XX w. trzepla zielona w Nysie Łużyckiej nie występowała. Proces stopniowego zasiedlania tej rzeki przez gatunek został zapoczątkowany dopiero w latach 90. minionego wieku (Brockhaus, Fischer 2005). Nysa Łużycka jest regularnie kontrolowana pod kątem występowania gatunku od 2003 r. Licznie stwierdza się ją na odcinku poniżej Pieńska (W. Bena – materiały niepublikowane), jednakże na odcinku Bogatynia-Trzciniec – Zgorzelec (czyli w granicach obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej) gatunek występuje bardzo nielicznie. W okresie pojawu imagines obserwuje się tylko pojedyncze osobniki, głównie w północnej części obszaru. Południowy odcinek rzeki w obszarze prawdopodobnie w ogóle nie jest zasiedlany przez gatunek. Piaszczyste i żwirowe dno Nysy Łużyckiej w rejonie Trzcińca i Posady przykryte jest grubą warstwą substancji ilastych (efekt zrzutu do Nysy Łużyckiej wód kopalnianych). Na podstawie przeprowadzonych badań oraz obserwacji z lat ubiegłych, populację trzepli oszacowano na mniej niż 0,5% w skali kraju, co nie kwalifikuje tego gatunku jako przedmiot ochrony. Ponadto brak dogodnych siedlisk na odcinku Nysy Łużyckiej w granicach obszaru Natura 2000 stanowi dodatkowy argument za umieszczeniem trzepli zielonej w kategorii D.1060 Czerwończyk nieparek Lycaena disparBadania terenowe prowadzono od maja do końca sierpnia 2012 r. Szukano imagines na łąkach świeżych, wilgotnych, zmiennowilgotnych i w starorzeczach. Poszukiwano również jaj i larw na roślinach żywicielskich (głównie na szczawiu lancetowatym). Występowanie gatunku stwierdzono na 8 stanowiskach.Populacja: ocena C - poniżej 2% populacji krajowej;Stan zachowania: ocena A - stan zachowania oceniono jako doskonały z uwagi na dużą powierzchnię siedliska gatunku i dosyć dużą liczbę stanowisk. Elementy siedliska istotne z punktu widzenia biologii gatunku są doskonale zachowane – obecne liczne łąki i starorzecza z rośliną żywicielską – szczawiem lancetowatym i innymi gatunkami szczawiu. Izolacja: ocena C - populacja nie jest izolowana; gatunek został stwierdzony w sąsiednim obszarze Natura 2000 Pieńska Dolina Nysy Łużyckiej PLH020086 i w Neissegebiet [DE 4454302].Ocena ogólna: B – dobra.6177 Modraszek telejus Phengaris teleiusW Obszarze stwierdzono dużą powierzchnię siedliska gatunku i dużą liczbę stanowisk (24). Stanowiska nie są izolowane, gdyż na sąsiednich obszarach Natura 2000 (Pieńska Dolina Nysy Łużyckiej PLH020086 i „Neissegebiet” [DE 4454302] na lewym brzegu Nysy Łużyckiej) zachowały się populacje modraszka telejusa. Populacja: ocena C - poniżej 2% populacji krajowej;Stan zachowania: A - stan zachowania oceniono jako doskonały z uwagi na dużą powierzchnię siedliska gatunku i dużą liczbę stanowisk. Elementy siedliska istotne z punktu widzenia biologii doskonale zachowane (liczne łąki z rośliną żywicielską – krwiściągiem lekarskim);Izolacja: ocena C - stanowiska nie są izolowane, gdyż na sąsiednich obszarach Natura 2000 (Pieńska Dolina Nysy Łużyckiej PLH020086 i Neissegebiet [DE 4454302] na lewym brzegu Nysy Łużyckiej) zachowały się populacje modraszka telejusa.Ocena ogólna: B – dobra.6179 Modraszek nausitous Phengaris nausitousGatunek liczny w Obszarze - stwierdzono 31 stanowisk modraszka nausitousa. Siedliska są właściwe zachowane. Rozpoznanie prowadzono w lipcu i sierpniu na łąkach z rośliną żywicielską gatunku - krwiściągiem lekarskim.Populacja: ocena C - poniżej 2% populacji krajowej;Stan zachowania: ocena A - stan zachowania oceniono jako doskonały z uwagi na dużą powierzchnię siedliska gatunku i dużą liczbę stanowisk. Elementy siedliska istotne z punktu widzenia biologii doskonale zachowane (liczne łąki z rośliną żywicielską – krwiściągiem lekarskim). Izolacja: ocena C - stanowiska nie są izolowane, gdyż na sąsiednich obszarach Natura 2000 (Pieńska Dolina Nysy Łużyckiej PLH020086 i Neissegebiet [DE 4454302] na lewym brzegu Nysy Łużyckiej) zachowały się populacje modraszka nausitousa.Ocena ogólna: B – dobra.1099 Minóg rzeczny Lampetra fluviatilisOcena populacji: D – populacja nieistotna.Występowania gatunku nie potwierdzono w badaniach terenowych przeprowadzonych w 2012 r., występuje on tylko w dolnym biegu Nysy Łużyckiej. Gatunek aktualnie nie ma możliwości dotarcia do środkowego i górnego biegu Nysy Łużyckiej, ponieważ na pierwszych kilometrach biegu rzeki funkcjonuje nieprzekraczalna bariera migracyjna dla tego gatunku – jaz z MEW w Gubinie. Powyżej tej bariery jest jeszcze około 15 jazów, z których obecnie nie wszystkie wyposażone są w przepławki. Z uwagi na specyficzną biologię rozrodu (młodociane osobniki żyją przez kilka lat, aż do przeobrażenia, zagrzebane w osadach dennych) nie ma możliwości uzyskania narybku tego gatunku do zarybienia. Na całym odcinku Nysy Łużyckiej w granicach Obszaru są zarówno potencjalne tarliska dla gatunku, jak i miejsca z odsypiskami żwirowo-piaskowymi, ktore stanowią potencjalne siedliska larw minogów.1130 Boleń Aspius aspiusOcena populacji D – populacja nieistotna.Występowanie gatunku w Obszarze nie zostało potwierdzone w trakcie badań terenowych w 2012 r. (elektropołowy wg metodyki GIOŚ na 3 stanowiskach). Gatunek występuje jedynie w dolnym biegu rzeki (poza Obszarem, na północ od jego granic) oraz sporadycznie – jako wynik zarybień – w jej środkowym biegu. Gatunek preferuje duże cieki, w granicach Obszaru brak jest dogodnych dla niego siedlisk. 1163 Głowacz białopłetwy Cottus gobioOcena populacji: D – populacja nieistotna.Występowanie gatunku w Obszarze nie zostało potwierdzone w trakcie badań w 2012 r. (elektropołowy wg metodyki GIOŚ na 3 stanowiskach) ani w trakcie prowadzonego dziesięcioletniego monitoringu. W Obszarze istnieją warunki dogodne dla gatunku (dobre warunki siedliskowe, zarówno dla stadiów młodocianych, jak i dorosłych – kryjówki i miejsca rozrodu), jednak sam gatunek występuje wyłącznie poza granicami Obszaru – w środkowym i dolnym biegu Nysy Łużyckiej (od Bielawy Dolnej do Gubina) oraz w jej dopływach (Miedzianka, Czerwona Woda, Bielawka). W najbliższym sąsiedztwie Obszaru stwierdzono występowanie gatunku na stanowisku w Miedziance w 2009 r. (nieliczne osobniki). Po powodzi, która miała miejsce w zlewni Nysy w 2010 r., spodziewano się, że na skutek zniesienia głowacza z dopływów wraz z dużymi wodami jego zasięg i liczebność zwiększy się. Badania przeprowadzone w latach 2010 i 2011 wykazały jednak, że takie zjawisko ma miejsce tylko w dolnym i środkowym biegu rzeki. Badania przeprowadzone w 2012 r. także nie potwierdziły występowania gatunku powyżej Bielawy Dolnej.1166 Traszka grzebieniasta Triturus cristatus:Zlokalizowano 18 stanowisk rozrodczych traszki grzebieniastej, a monitoringiem pod kątem występowania tego gatunku objęto 24 stanowiska (zgodnie z metodyką GIOŚ, do monitoringu powinno wybrać się od 20 do 40 stanowisk badawczych niezależnie od tego czy traszki na nich występują czy też nie). Ponowne badanie tych samych stanowisk za 5-6 lat umożliwi ocenę tego, czy gatunek rozszerza swój zasięg, czy też liczba stanowisk w Obszarze spada oraz pozwoli ocenić, czy jakość siedlisk rozrodczych poprawia się, czy też pogarsza. W 2012 roku większość stanowisk traszki grzebieniastej w Obszarze otrzymała właściwą ocenę ogólną stanu ochrony siedliska (FV) i właściwe perspektywy ochrony (FV). Na dwadzieścia cztery stanowiska monitoringowe piętnaście posiadało właściwy stan ochrony siedliska (FV), a tylko 9 niezadowalający (U1). Żadne stanowisko nie posiadało złego stanu ochrony siedliska (U2). Stanowiska traszki grzebieniastej koncentrują się w północnej części Obszaru. Największa ich liczba znajduje się pomiędzy Radomierzycami a Osiekiem, w rejonie Koźlic i na polach wodonośnych Zgorzelca. Północna część Obszaru posiada dogodne ekosystemy dla traszki grzebieniastej. Znajduje się tu bardzo duża liczba dobrze zachowanych starorzeczy i naturalnych zbiorników wodnych. Oprócz tego liczne są stawy, z których część nie jest intensywnie użytkowana, co również sprzyja traszce. Bardzo duża liczba siedlisk wodnych, pomiędzy którymi traszki mogą się przemieszczać, tworzy idealny ekosystem dla gatunku. Ponadto siedliska lądowe otaczające zbiorniki wodne również są odpowiednie dla traszki grzebieniastej - starorzecza otoczone są wilgotnymi, podmokłymi łąkami i turzycowiskam, a także wilgotnymi lasami, często grądami lub łęgami. Nie stwierdzono gatunku na południe od miejscowości Radomierzyce, gdzie dostępność siedlisk wodnych jest znacznie mniejsza niż na północy Obszaru. Populacja: C - poniżej 2% populacji krajowej;Zachowanie: A - doskonały, w tym:Stopień zachowania siedliska: I - elementy siedliska zachowane w doskonałym stanie. Większość miejsc rozrodu i ich otoczenie otrzymały właściwy stan siedliska (FV). W Obszarze występuje bardzo duża liczba niewielkich zbiorników wodnych oraz starorzeczy, które są optymalnym siedliskiem dla traszki grzebieniastej. Otoczone są dobrze zachowanymi lasami grądowymi i łęgowymi oraz łąkami wilgotnymi i świeżymi. Mozaika takich terenów to doskonałe siedlisko dla traszki grzebieniastej. Izolacja: C - populacja nieizolowana, w obrębie rozległego obszaru występowania. Stanowiska traszki grzebieniastej stwierdzano w okolicach Zgorzelca oraz w Borach Dolnośląskich (P. Kisiel – dane własne niepublikowane).Ocena ogólna: B – dobra.1188 Kumak nizinny Bombina bombinaOcena populacji: D - populacja nieistotna. Badania przeprowadzone w 2012 r. nie potwierdziły występowania gatunku w okolicach Osieka (tam wskazywano na jego występowanie w literaturze), nie odnaleziono także innych miejsc rozrodu kumaka. Z uzyskanych w trakcie prac nad PZO informacji ustnych (Waldemar Bena) wynika, że gatunek występował w Obszarze w latach 90., lecz jego liczebność spadała. Od kilku lat nie notowano już jego występowania w Obszarze. W trakcie badan terenowych odnaleziono około 40 miejsc, w których panowały dogodne dla gatunku warunki rozrodu, jednak na żadnym z tych stanowisk nie potwierdzono występowania gatunku (badania prowadzono w maju i czerwcu, kontroli dokonywano w dzień i w nocy). W związku z powyższym populacje oceniono jako nieistotną.1324 Nocek duży Myotis myotisOcena populacji: D – populacja nieistotna.W Obszarze brak jest kolonii letnich gatunku, a potencjalne miejsca żerowisk (np. płaty kwaśnych buczyn) występują w Obszarze bardzo nielicznie (pojedynczo). W Obszarze występuje potencjalne zimowisko gatunku (sztolnia w Zgorzelcu), jednak w trakcie kontroli terenowych (24.11.2012 r., 26.01.2013 r., 14.03.2013 r.) nie potwierdzono ich obecności. Może to być wynikiem płoszenia przez ludzi oraz rozniecania przez nich ognia w obrębie sztolni. Według informacji uzyskanych w trakcie prac nad PZO (Waldemar Bena – informacja ustna), ostatnie stwierdzenie gatunku w sztolni (1 osobnik) miało miejsce w 2008 r. W związku z powyższym populacje oceniono jako nieistotną.1337 Bóbr Castor fiberOcena populacji: D – populacja nieistotna. W trakcie badań terenowych przeprowadzonych w 2012 r. stwierdzono występowanie gatunku tylko na jednym stanowisku w Obszarze. Dane te są zbieżne z wynikami zawartymi w ekspertyzie wykonanej na zlecenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we Wrocławiu pn. Rozmieszczenie i liczebność populacji bobra europejskiego i wydry na terenie województwa dolnośląskiego (Vianaturae, T. Zając, Wrocław 2012 r.)1355 Wydra Lutra Lutra,Na terenie obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej istnieje stała populacja wydry. Stan zachowania gatunku w Obszarze określono jako dobry.Populacja: ocena C – poniżej 2% populacji krajowej (3-4 stale występujące osobniki wydry w Obszarze); Zachowanie: ocena B - dobry, w tym: Stopień zachowania cech siedliska: II - siedlisko dobrze zachowane. Obniżona ocena wynika ze znacznego przekształcenia i degradacji brzegów Nysy Łużyckiej, która na znacznych odcinkach pozbawiona jest obudowy biologicznej tworzonej przez zieleń wysoką. Ponadto gęsta sieć dróg oraz liczne bariery w migracji (mosty bez odpowiednich przejść dla zwierząt, skanalizowane rzeki, obecność jazów), mogą ograniczać dyspersję osobników młodocianych i przyczyniać się do wzrostu śmiertelności wydry.Możliwość odtworzenia: I - łatwa, głównie poprzez ograniczenie barier migracyjnych dla, umożliwiających swobodną migrację wzdłuż cieków wodnych oraz utrzymanie zadrzewień i starorzeczy w sąsiedztwie Nysy Łużyckiej. Izolacja: ocena C – populacja nieizolowana w obrębie rozległego obszaru występowania.Ocena ogólna C – znacząca.

4.3 Threats, pressures and activities with impacts on the site

The most important impacts and activities with high effect on the site

Negative Impacts
RankThreats and pressures [code]Pollution (optional) [code]inside/outside [i|o|b]
HA03.03i
MB02i
MC01.04.01o
MD01i
MF01.01i
HH01i
HI01i
HJ02.03i
MJ02.05.05o
MK02i
HM02.03i
HA03.03i
MB02i
MC01.04.01o
MD01i
MF01.01i
HH01i
HI01i
HJ02.03i
MJ02.05.05o
MK02i
HM02.03i
Positive Impacts
RankActivities, management [code]Pollution (optional) [code]inside/outside [i|o|b]
HA04i
HA04i

Rank: H = high, M = medium, L = low
Pollution: N = Nitrogen input, P = Phosphor/Phosphate input, A = Acid input/acidification,
T = toxic inorganic chemicals, O = toxic organic chemicals, X = Mixed pollutions
i = inside, o = outside, b = both

4.4 Ownership (optional)

Type[%]
PublicNational/Federal0
State/Province0
Local/Municipal0
Any Public0
Joint or Co-Ownership0
Private0
Unknown200
sum200

4.5 Documentation

Bena W. 2012 r. Raport z prac terenowych dla obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066 w województwie dolnośląskim Zakres: gatunki zwierząt – OWADY. <br/><br/>Błachuta J. 1997: Ustalenie przepływu nienaruszalnego w rzekach według kryterium ichtiologicznego na przykładzie Baryczy i Nysy Łużyckiej. III Konferencja Naukowo-Techniczna „Problemy oczyszczania ścieków i ochrony wód w dorzeczu Odry”, Świeradów Zdrój, 12-14 maja 1997 r., pp. 83-93.<br/><br/>Błachuta J. 2012 r. Raport z prac terenowych dla obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066 w województwie dolnośląskim. Zakres: gatunki zwierząt – RYBY. <br/><br/>Dokumentacja Planu Zadań Ochronnych obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066 w województwie dolnośląskim, ansee consulting, Wrocław 2012-2013. <br/><br/>Inwentaryzacja przyrodnicza województwa jeleniogórskiego, Zgorzelec, T.1, Fulica - Jankowski Wojciech 1996.<br/><br/>Kaszewska-Mejer J. 2012 r. Raport z prac terenowych dla obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066 w województwie dolnośląskim. Zakres: SIEDLISKA PRZYRODNICZE. <br/><br/>Kisiel P. 2012 r. Raport z prac terenowych dla obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066 w województwie dolnośląskim. Zakres: gatunki zwierząt – PŁAZY. <br/><br/>Kokurewicz K. 2012 r. Raport z prac terenowych dla obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066 w województwie dolnośląskim Zakres: gatunki zwierząt – NIETOPERZE.<br/><br/>Kozyra K. 2012 r. Raport z prac terenowych dla obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066 w województwie dolnośląskim. Zakres: gatunki zwierząt – SSAKI <br/>(bez nietoperzy).<br/><br/>Zając T. Vianaturae Agata Kowalska - Rozmieszczenie i liczebność populacji bobra europejskiego i wydry na terenie województwa dolnośląskiego. Wrocław 2012 r.<br/><br/>OPERAT RYBACKI, obwód rybacki, X.1. RZEKA NYSA ŁUŻYCKA NR 1, maszynopis PZW Okręg <br/>w Jeleniej Górze, Jelenia Góra-Wrocław 2004.<br/><br/>Raporty z biomonitoringu Nysy Łużyckiej powyżej Zgorzelca (Koźlice) z lat 2001-2011. IMGW-PIB, LMBV, maszynopis, Wrocław.<br/><br/><br/><br/>

5. SITE PROTECTION STATUS

Back to top

5.1 Designation types at national and regional level:

Code Cover [%]
PL020.34

5.2 Relation of the described site with other sites:

Designated at national or regional level:

Type code Site name Type Cover [%]
PL02Grądy koło Posady+0.34

6. SITE MANAGEMENT

Back to top

6.1 Body(ies) responsible for the site management:

Organisation:Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu
Address:
Email:sekretariat.wroclaw@rdos.gov.pl

6.2 Management Plan(s):

An actual management plan does exist:

X
Yes Name: Dz. Urz. Woj. Dol. z 2016 r. poz. 2640
Link: http://edzienniki.duw.pl/duw/#/legalact/2016/2640/

Name: Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 29 września 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066 (Dz. Urz. Woj. Dol. z 2014 r. poz. 4021)
Link: http://edzienniki.duw.pl/duw/#/legalact/2014/4021/

No, but in preparation
No

 

7. MAP OF THE SITE

Back to top
INSPIRE ID:PL.ZIPOP.1393.N2K.PLH020066
Map delivered as PDF in electronic format (optional)
Yes
No

SITE DISPLAY